Bij de behandeling van de Begroting 2027 in de gezamenlijke commissie koos Leefbaar 3B voor dezelfde lijn als de afgelopen jaren: eerst kritisch naar de eigen uitgaven, de inwoners als allerlaatste. Het is de eerste begroting van het nieuwe college en daarmee de eerste toets van het coalitieakkoord ‘Groeien met behoud van karakter’. “In maart hebben de inwoners van Lansingerland een duidelijke boodschap afgegeven. Ze willen een gemeente die naast hen staat, verstandig omgaat met hun geld en de eigen inwoners op één zet. Die opdracht hebben wij aangenomen,” aldus fractievoorzitter Terry Duivesteijn.
Ambities blijven overeind
Ook met een oplopend tekort houdt Leefbaar 3B vast aan de ambities uit het coalitieakkoord. Duivesteijn noemde er een aantal:
- veiligheid als topprioriteit: veilige kernen, gericht cameratoezicht, voldoende boa’s en handhaving, ook op de fietsverboden in de winkelcentra en op fiets- en voertuigwrakken;
- de PMD-zakken zo snel mogelijk uit het straatbeeld;
- het Ezelsbruggetje terug;
- woningen met voorrang voor onze eigen inwoners;
- een oplossing voor de bromtoon;
- wijkgericht werken, zodat concrete problemen van inwoners, zoals overlast in de buurt en losliggende stoeptegels, in kaart worden gebracht en opgelost.
Het college heeft hiervoor 500.000 euro per jaar gereserveerd. Leefbaar 3B vroeg het college om duidelijk te maken waar dat geld in 2027 naartoe gaat en wat inwoners ervan gaan merken. Het college gaf hierop aan dat het gaat om de ambities uit het coalitieakkoord, die bij collegewerkprogramma expliciet worden gemaakt.
Compliment voor college en organisatie
In drie maanden tijd hebben het nieuwe college en de ambtelijke organisatie een sluitende begroting neergelegd, inclusief een knoppenboek met ruim 11 miljoen euro aan keuzes. Dat de gemeente hiermee voorloopt op andere gemeenten, bevestigde ook de accountant tijdens de beeldvorming. Belangrijk voor Leefbaar 3B: het afwegingskader dat de fractie bij de Kaderbrief meegaf, is daadwerkelijk toegepast. Eerst autonome ontwikkelingen, indexeringen, technische maatregelen, de eigen organisatie en scherpere aannames. Dan beleid dat niet aantoonbaar werkt. En de inwoners als allerlaatste.
Ook goed nieuws: bezuinigingen die Leefbaar 3B de afgelopen jaren telkens heeft geschrapt, komen niet opnieuw terug. De hanging baskets blijven, de kerstbomen blijven, graffiti en kauwgom worden gewoon opgeruimd en de prullenbakken worden op zaterdag geleegd.
Van iedereen een beetje
Deze begroting vraagt van iedereen een beetje. Van de organisatie, die scherper raamt en meer uren doorbelast. Van maatschappelijke organisaties, die in 2027 hetzelfde bedrag krijgen als in 2026. En van inwoners, met een kleine verhoging van de OZB van zo’n 17 euro per huishouden per jaar. “Daar zijn wij niet trots op, maar het is het sluitstuk, precies zoals wij hebben gevraagd. De WOZ-waardecorrectie blijft behouden en ons tarief ligt nog steeds ver onder het landelijk gemiddelde,” zei Duivesteijn. Dat vinden we uitlegbaar. Maar komende jaren zal de rekening zoveel mogelijk betaald moeten worden door bezuinigingen en efficiënter werken, niet volledig door onze inwoners.
De begroting bevat meer risico’s dan de raad gewend is, omdat er scherper wordt geraamd. Leefbaar 3B vindt dat verdedigbaar: liever dat, dan ieder jaar een fors overschot op de jaarrekening terwijl inwoners vooraf om geld is gevraagd. Wel vroeg de fractie de wethouder om de effecten van het scherper ramen bij elke tussentijdse rapportage te duiden en eerder terug te komen naar de raad bij grote afwijkingen.
Subsidies: doelen overeind, maatwerk waar het knelt
Insprekers lieten horen dat het eenmalig niet indexeren van subsidies zorgen oproept. Leefbaar 3B neemt die zorgen serieus en vroeg het college om de garantie dat de doelen achter de subsidies overeind blijven. Daarbij vroeg de fractie de toezegging dat er één laagdrempelig aanspreekpunt bij de gemeente komt en dat maatwerk wordt toegepast als een doel in gevaar komt, bijvoorbeeld bij een kleine vereniging die op vrijwilligers draait. Wethouder Roks gaf aan dat zijn 06-nummer beschikbaar is en dat hij ervoor zal zorgen dat geen enkele organisatie omvalt.
De gezamenlijke oppositie diende een oplegger in met het voorstel om de 500.000 euro voor ambities te schrappen en daarmee de subsidies te indexeren. “Wij delen de zorg voor verenigingen en vrijwilligers, maar niet de oplossing. De ambities waar inwoners in maart voor kozen, laten wij niet los. Wij kiezen voor maatwerk waar het echt knelt,” aldus Duivesteijn.
Het echte gesprek gaat over 2028
De focus ligt op 2027, maar het echte gesprek gaat over 2028 en verder. De structurele tekorten lopen op tot ruim 12 miljoen euro in 2030 en het Rijk komt niet met meer geld. Leefbaar 3B wil een meerjarig sluitende begroting en deed daarom vier oproepen aan het college:
- Faciliteer snel het gesprek met de raad over de oplossingsrichtingen, per commissie, als opmaat naar de Kaderbrief 2028. Niet knop voor knop, maar integraal: eerst de doelen, dan de maatregelen.
- Krijg grip op het sociaal domein, met jeugdzorg en Wmo voorop. Breng in kaart wat wettelijk is en wat niet, en zorg dat het lokale team dure zorg voorkomt in plaats van doorverwijst.
- Kijk kritisch naar de eigen organisatie. De externe inhuur was in 2025 ruim een kwart (!) van de loonsom. Onderzoek bijvoorbeeld de Roemernorm van maximaal 10 procent en efficiënter werken door digitalisering.
- Stop met beleid dat niet werkt en met dubbele uitvoering voor hetzelfde doel. Geen symboolpolitiek op klimaat: alleen maatregelen die aantoonbaar iets opleveren voor Lansingerland en onze inwoners.
“Leefbaar 3B wil niet bezuinigen op preventie die écht werkt. Maar wat niet werkt, moeten we vervangen door iets dat wél werkt,” aldus Duivesteijn.
Twintig jaar Lansingerland
Volgend jaar bestaat Lansingerland twintig jaar. Dat verdient volgens Leefbaar 3B een feestelijk gebaar naar de inwoners. De fractie stelde voor om een gezamenlijke trouwdag te organiseren voor twintig bruidsparen uit de drie kernen, met burgemeester, raadsleden en collegeleden als trouwambtenaren, en vroeg het college of een incidenteel bedrag van zo’n 20.000 euro daarvoor realistisch is. Leefbaar 3B zal hiervoor met een amendement komt.
Vervolg
De gemeenteraad stelt de Begroting 2027 vast in de raadsvergadering van donderdag 5 november. “Deze begroting vraagt van iedereen een beetje; volgend jaar wordt de opgave nog veel lastiger. Laten we daar als raad, college en samenleving samen de schouders onder zetten,” besloot Duivesteijn.
Geef als eerste een reactie